Gdy wraca moda na kasety, neonowe brzmienia i wielkie refreny, trudno nie sięgnąć po muzykę lat 80. W tym zestawieniu pokazuję najważniejsze zagraniczne zespoły tamtej dekady, ich charakterystyczne utwory oraz prosty sposób na stworzenie playlisty dopasowanej do własnego gustu.
Najważniejsze nazwiska i brzmienia jednej z najbardziej różnorodnych dekad
- Synth-pop i new wave przyniosły chłodne syntezatory, taneczne rytmy i charakterystyczny, elektroniczny klimat.
- Rock stadionowy opierał się na gitarowych riffach, mocnych refrenach i widowiskowych koncertach.
- Najlepszy punkt startu to utwory Depeche Mode, a-ha, U2, Queen, Dire Straits i Modern Talking.
- Jedna playlista może połączyć pop, rock, italo-disco, reggae oraz brzmienia alternatywne.
Od synth-popu do rocka stadionowego
Fraza zagraniczne zespoły lat 80. obejmuje znacznie więcej niż kilka radiowych przebojów. To dekada, w której obok gitarowych gigantów rozwijały się synth-pop, new wave, italo-disco, reggae, funk i metal. Dzięki temu można zbudować zarówno spokojną, nostalgiczną playlistę, jak i zestaw pełen energii na imprezę.
Najłatwiej uporządkować ten okres według brzmienia. Syntezatory prowadzą nas do Depeche Mode, a-ha czy Alphaville, gitary do U2, Queen i Bon Jovi, a taneczny rytm do Modern Talking, Eurythmics oraz Pet Shop Boys. Niektóre formacje trudno przypisać do jednego gatunku, co jest zresztą jedną z największych zalet muzyki tamtego czasu.
| Brzmienie | Najważniejsze zespoły | Dobry utwór na początek |
|---|---|---|
| Synth-pop i new wave | Depeche Mode, a-ha, Duran Duran, Alphaville | Enjoy the Silence, Take on Me |
| Rock i pop-rock | U2, Queen, Dire Straits, Simple Minds | With or Without You, Money for Nothing |
| Hard rock i metal | Bon Jovi, Europe, Scorpions, Def Leppard | Livin’ on a Prayer, The Final Countdown |
| Pop i taneczna elektronika | Modern Talking, Eurythmics, Pet Shop Boys, Erasure | Brother Louie, Sweet Dreams |
Synth-pop i new wave stworzyły język dekady
Jeśli miałbym wskazać najbardziej rozpoznawalne brzmienie lat 80., wybrałbym syntezatorowy puls połączony z mocnym, łatwym do zapamiętania refrenem. Syntezatory stały się tańsze i bardziej dostępne, a muzycy zaczęli traktować je nie tylko jako dodatek, lecz także jako główny instrument.
Depeche Mode i ciemniejsza strona popu
Depeche Mode pokazali, że muzyka elektroniczna może być jednocześnie przebojowa, emocjonalna i nieco niepokojąca. Wczesne utwory, takie jak Just Can’t Get Enough, są lekkie i taneczne, natomiast późniejsze Strangelove czy Personal Jesus mają cięższy, bardziej rockowy charakter.
To zespół dla osób, które nie chcą ograniczać się do oczywistych hitów. Sam najchętniej wracam do ich albumów, bo za pierwszym refrenem zwykle kryje się drugie dno, ciekawa produkcja albo nietypowa harmonia.
A-ha, Duran Duran i Alphaville
A-ha zapisało się w historii dzięki Take on Me, utworowi, który połączył chwytliwą melodię, charakterystyczny wokal Mortena Harketa i jeden z najbardziej pamiętnych teledysków dekady. To dobry przykład tego, jak obraz i muzyka wspólnie budowały popularność wykonawcy.
Duran Duran reprezentowali bardziej elegancką, stylową odmianę new wave. Hungry Like the Wolf i Rio mają taneczny rytm, ale nie są pozbawione gitarowego pazura. Alphaville z przebojami Forever Young i Big in Japan trafia natomiast do słuchaczy szukających melancholii oraz nostalgicznej atmosfery.
New Order, The Cure i Tears for Fears
Na dalszym planie, ale z ogromnym wpływem na późniejszą muzykę, pozostają New Order i The Cure. Pierwsi połączyli postpunkową energię z klubową elektroniką, czego najlepszym przykładem jest Blue Monday. Drudzy stworzyli bardziej gitarowy, emocjonalny klimat, szczególnie słyszalny w Close to Me czy Lullaby.
Tears for Fears udowodnili z kolei, że pop może być ambitny i świetnie wyprodukowany. Everybody Wants to Rule the World brzmi lekko, ale tekst dotyka władzy, niepewności i napięcia społecznego. To właśnie takie połączenie przystępności z treścią sprawia, że utwór nie starzeje się po jednym sezonie.
Rock lat 80. miał rozmach, którego trudno nie zauważyć
Drugim filarem dekady był rock stadionowy. Wielkie refreny, długie solówki i koncertowa energia miały działać na dziesiątki tysięcy osób jednocześnie. Nie każda piosenka z tego nurtu jest subtelna, ale właśnie bezpośredniość stanowi jego siłę.
U2 i Simple Minds
U2 przeszło w latach 80. drogę od zespołu postpunkowego do jednej z największych formacji rockowych świata. Album The Joshua Tree przyniósł utwory With or Without You i Where the Streets Have No Name, w których monumentalne brzmienie spotyka się z osobistym napięciem.
Simple Minds kojarzą się przede wszystkim z Don’t You (Forget About Me), ale ich dorobek jest szerszy. Łączyli rock z elektroniką i budowali utwory, które dobrze sprawdzały się zarówno w radiu, jak i na dużej scenie.
Queen i Dire Straits
Queen nie powstało w latach 80., lecz nadal należało do najważniejszych zespołów tej dekady. Radio Ga Ga, I Want to Break Free i koncertowa potęga grupy przypominają, że prawdziwa klasyka nie kończy się wraz z konkretną datą premiery.
Dire Straits wybrali inną drogę. Ich największe atuty to oszczędność, precyzyjna gitara Marka Knopflera i świetna produkcja. Money for Nothing ma stadionowy rozmach, ale Brothers in Arms pokazuje bardziej refleksyjne oblicze zespołu. W mojej ocenie to jedna z najlepszych propozycji dla osób, które lubią rock bez przesadnego hałasu.
Przeczytaj również: Nie pij tato – kto śpiewa tę emocjonalną piosenkę?
Bon Jovi, Europe i Scorpions
Bon Jovi zbudowało model rockowego przeboju, który do dziś działa na koncertach. Livin’ on a Prayer i You Give Love a Bad Name mają proste, natychmiast rozpoznawalne refreny. Europe poszło jeszcze bardziej w stronę hymnicznego hard rocka, czego symbolem pozostaje The Final Countdown.
Scorpions pokazali, że niemiecki zespół może zdobyć szeroką popularność na wielu rynkach. Still Loving You i Wind of Change reprezentują dwa różne nastroje, od rockowej ballady po utwór kojarzony z przemianami politycznymi w Europie. Przy cięższych brzmieniach warto też sprawdzić Def Leppard, AC/DC i późne Guns N’ Roses.
Pop, funk, reggae i italo-disco poszerzyły parkiet
Nie każdy chce słuchać gitar. Lata 80. były także epoką tanecznych refrenów, kolorowych teledysków i produkcji nastawionej na rytm. W tej części dekady szczególnie dobrze słychać wpływ muzyki klubowej, funku oraz rozwijającej się elektroniki.
Modern Talking zbudowało rozpoznawalność na prostych melodiach, wysokim wokalu i charakterystycznym syntezatorowym brzmieniu. You're My Heart, You're My Soul oraz Brother Louie są dobrym wyborem na nostalgiczną imprezę, choć nie każdemu odpowiada ich powtarzalna forma.
Eurythmics połączyli pop, soul i elektronikę. Sweet Dreams (Are Made of This) brzmi minimalistycznie, ale ma niezwykle mocny rytmiczny fundament. Pet Shop Boys i Erasure rozwinęli podobny kierunek, dodając więcej klubowej energii oraz ironicznego dystansu.
Warto sięgnąć również po INXS, szczególnie po Need You Tonight, oraz UB40, którego reggae-popowy przebój Red Red Wine pokazał, że karaibski rytm może trafić do głównego nurtu. Dla fanów europejskiej taneczności dobrym uzupełnieniem będą Alphaville i A-ha, nawet jeśli ich muzyka ma bardziej melancholijny odcień.
Jak wybrać najlepsze zespoły na własną playlistę
Nie tworzę playlisty z samych największych hitów, bo po kilku utworach wszystko zaczyna brzmieć podobnie. Lepszy efekt daje mieszanie nastrojów i pilnowanie, aby obok szybkiego numeru pojawił się utwór spokojniejszy albo bardziej gitarowy.
- Zacznij od trzech pewniaków, na przykład Take on Me, With or Without You i Sweet Dreams.
- Dodaj jeden mocniejszy blok z Bon Jovi, Europe, Queen albo Scorpions.
- Przełam rock elektroniką, wybierając Depeche Mode, New Order lub Pet Shop Boys.
- Zakończ spokojniej utworem Dire Straits, Alphaville albo Tears for Fears.
Na playlistę trwającą około 60 minut wystarczy 14-16 piosenek. Przy imprezie lepiej zwiększyć udział utworów tanecznych do mniej więcej połowy zestawu, a przy słuchaniu w samochodzie sprawdzą się bardziej zróżnicowane albumy, na przykład The Joshua Tree, Brothers in Arms albo Violator.
Częsty błąd polega na wrzucaniu do jednego worka wszystkich wykonawców z lat 80. Queen działa inaczej niż Modern Talking, a The Cure nie pełni tej samej funkcji co Bon Jovi. Najważniejszy jest klimat, nie sama data wydania utworu.
Dlaczego te zespoły nadal brzmią świeżo
Najlepsze formacje z lat 80. nie przetrwały wyłącznie dzięki nostalgii. Ich utwory mają czytelne melodie, mocne aranżacje i wyrazistą tożsamość, dlatego łatwo rozpoznać je po kilku sekundach.
Na początek wybrałbym pięć różnych punktów widzenia: Depeche Mode dla elektroniki, U2 dla emocjonalnego rocka, Dire Straits dla gitarowej precyzji, a-ha dla popowej melodii i Modern Talking dla tanecznego klimatu. Taki zestaw szybko pokazuje, jak szeroka była scena międzynarodowa i dlaczego do tej muzyki wciąż chce się wracać.
Jeżeli jeden styl szczególnie przypadnie do gustu, najlepiej słuchać całych albumów, a nie tylko pojedynczych singli. Właśnie wtedy najłatwiej odkryć, że za wielkim hitem często stoi znacznie ciekawszy, mniej oczywisty katalog.
